Chrastava

Chrastava jest miastem przemysłowym z 6000 mieszkańców, leży w dolinie rzeki Jeřice i rzeki Nysy 9 km na północny zachód od miasta powiatowego Liberec. Leży na wysokości 270 - 350 m n.p.m., otoczona jest niemal ze wszech stron górami i wzgórzami. Od zachodu na południe leży tuż zagranicami miasta Ještědský grzbiet, na północnym wschodzie aż po południowy wschód od Chrastavy (około 5 km od miasta) leżą Góry Izerskie a około 19 km na północny zachód zaczynają się góry Łużyckie. Północną granice miasta tworzy granica państwa z Polską.
Dominantą miasta jest kościół św. Wawrzyńca, pseudogotycka budowla stojąca na niewysokim wzgórzu nad miastem. Na jej miejscu, prwadopodbnie juz w XIV wieku , stał drewniany kościół, który był kilkakrotnie przebudowywany a do którego pod koniec XVI wieku dobudowana była potężna kamienna wieża, która stoi do dzisiaj. W latach 1866-1868 kościół był przebudowywany i zyskał dzisiejsze kształty. Wewnątrz kościoła, oprócz oryginalnych organów, znajduje się też kilka obrazów ołtarzowych autorstwa miejscowych malarzy J. Führicha, W. Kandlera i G. Kratzmanna. Obok kościoła stoi barokowa plebania z roku 1739.
Náměstí 1. máje jest naturalnym centrum miasta Chrastava już od wielu stuleci. Odbywały się tu targi, w latach 1565-1765 równiez niektóre publiczne egzekucje. Jeszcze w pierwszej połowie XIX większośc domów na placumiała konstrukcję szchulcową, ale po serii pożarów odbudowano domy murowane. Stoi tu kilka budynków z fasadami w stylu empire, między innymi ratusz, w którym siedzibę ma Urząd Miasta. Ratusz był kilkakrotnie przebudowywany, aktualny wygląd zyskał w połowie XIX wieku, ostatni remont budynku był zakończony w maju roku 2005.
Pośrodku placu stoi barokowa fontanna z piaskowca z roku 1707, niedaleko od niej znajduje się najcenniejszy zabytek artstyczny i historyczny na terenie Chrastavy – barokowa rzeźba grupowa, tzw. słup morowy z roku 1732. Znawcy przypuszczają, że rzeźbę stworzyli rzeźbiarze z pracowni Matyáša Brauna.
W rogu placu, koło ratusza, znajduje się budynek Muzeum miejskiego. Jest to pierwotnie barokowy budynek z barokową fasadą. W budynku tym oprócz muzeum i centrum informacyjnego mieści się biblioteka i sala ceremonii Urzędu Miasta.
Muzeum miejskie rozpoczęło działalność w roku 1996 dzięki staraniom Stowarzyszenia przyjaciół historii miasta Chrastava i Urzędu Miasta. Ekspozycja muzeum opisuje dawną i bliższą historię miasta. Częścią muzeum jest tzw. minigaleria, w której regularnie odbywają sie wystawy, których tematem do tej pory były np. fotografia artystyczna, ceramika, koronki, sztuka chińska i inne.
Dom, w którym zył znany malarz Josef Führich, tzw. Dom Führicha, pochodzi z roku 1802. Dzisiaj ten budynek o szachulcowej konstrukcji jest zabytkiem chronionym przez państwo. Działa tu filia Muzeum miejskiego, na parterze znajduje się ekspozycja starych mebli oraz innych starych urządzeń, na pierwszym piętrze małe muzeum życia i twórczości Josefa Führicha. Można tu też zobaczyć oryginalne kolorowych litografii innego chrastvskiego malarza Willego Sitte oraz kopie dzieł malarzy Gustava Kratzmanna i Wilhelma Kandlera.
Metalowy most secesyjny przez rzekę Jeřicę jest zabytkiem chronionym przez państwo.
Secesyjny budynek przy ulicy Turpiša był zbudowany w roku 1904. Pierwotnie służył jako prywatna willa (tzw. Kafka-willa), kilka lat temu został wyremontowany a dzisiaj ma w nim swoją siedzibę Česká spořitelna (Czeska kasa oszczędności). Kolejny piękny budynek zbudowany również w stylu secesyjnym jest dzisiaj siedzibą Klubu towarzyskiego. Pochodzi również z roku 1904 i posiada bardzo ciekawą, bogato zdobioną fasadę.
Pierwotna zabudowa ulic Pobřežní i Nádražní to pamiątka po czasach, wktórych większość domów w mieście zbudowana była z drewna. Pojawiają się tu obydwa bardzo popularne w okolicy sposoby wykorzystania drewna przy budowie – cała konstrukcja drewniana i i konstrukcja szachulcowa. Niektóre z domów objęte sa ochroną konserwatora zabytków.